RĘDZINA – Gleba Roku 2018 w Polsce

Program Gleba Roku PTG uruchomiony został 7 grudnia 2017 roku na posiedzeniu Komisji Genezy, Klasyfikacji i Kartografii Gleb PTG odbywającym się na Politechnice Warszawskiej. Wybór miejsca oficjalnej inicjacji programu nie był przypadkowy. Pierwszą Gleba Roku PTG będzie RĘDZINA, a to właśnie S. Miklaszewski, profesor Politechniki Warszawskiej, był wielkim propagatorem koncepcji rędzin, który wprowadził te jednostkę oraz nazwę do polskiej i  międzynarodowej terminologii naukowej. Badaniom rędzin poświęcili wiele uwagi również inni profesorowie Politechniki: F. Kuźnicki, P.Skłodowski, A. Szafranek. Rędziny są glebami o specyficznej morfologii i właściwościach, na które wpływa zarówno węglanowy materiał macierzysty, jak i warunki wietrzenia oraz późniejsza transformacja. To powoduje, że rędziny są bardzo zróżnicowaną grupą gleb–od inicjalnych po czarnoziemne, od piaszczystych po  ilaste, od słabo po ekstremalnie szkieletowe… Mamy rędziny „czyste”, węglanowe i siarczanowe, jak i „mieszane”, „namyte”, „pojeziorne”… Rędziny tworzą potencjalnie żyzne grunty rolne i siedliska leśne, ale nie zawsze wysokoproduktywne, głównie ze względu na tendencję do przesuszenia oraz nadmierną szkieletowość. Problem z uniwersalnym zdefiniowaniem rędzin wynika właśnie z nieskończonej mnogości form w jakich występują rędziny, w tym form przejściowych do innych jednostek. Zatem mimo stuletniej tradycji badań nad rędzinami, nadal ich klasyfikacja wzbudza szereg kontrowersji. Nadal nie rozwikłano wszystkich aspektów genezy i ewolucji rędzin w krajobrazie, w szczególności w kontekście aktywnych procesów geomorfologicznych oraz w kontekście ich reakcji na zmiany klimatu oraz zmiany użytkowania, w tym tak ciekawego aspektu jak zdolności do sekwestracji węgla. Rędzina, bodajże najbardziej „polska” jednostka glebowa, zasługuje więc na stałą uwagę polskich naukowców, ale też na wyeksponowanie jej roli gospodarczej i przyrodniczej. O inicjatywach podejmowanych w związku z Rędziną – Glebą Roku PTG 2018 będziemy na bieżąco informować. Zachęcamy do aktywnego i twórczego włączenia się w program Gleba Roku PTG. Wszystkie inicjatywy są jak najmilej widziane i będą eksponowane na stronie internetowej, Facebooku oraz  łamach Czarnej Ziemi.
autor: Cezary Kabała